गाजर पराठे ( Gajar Parathe )

साहित्य :

           १/२ किलो गाजर, २ चमचे ओवा, २ चमचे पांढरे तीळ, पाव चमचा हळद, ३ चमचे लाल तिखट, २ चमचे मीठ, कणिक, २ चमचे तांदळाचे पीठ, चमचाभर तेल. 

कृती :

          गाजराची साल काढून ती किसून घ्यावीत. त्यातच ओवा, तीळ, हळद, तिखट, मीठ घलून कालवावे. या मिश्रणाला पाणी सुटेल. मग त्यात मावेल एवढी कणिक व तांदळाचे पीठ घालून तेल घालावे. कणिक तेलाच्या हाताने घट्ट मळून घ्यावी. ( पाणी घालायची गरज भासत नाही. गाजराच्या किसात तिखट- मीठ जरा जास्तच घालावे, म्हणजे पीठ घातल्यावर ते अळणी होणार नाही ) नेहमीप्रमाणे लाटून तव्यावर नीट तेल लावून भाजून घ्यावेत. 

           या पराठ्याबरोबर तोंडी लावायला कोणतीही चटणी अथवा लोणचे व टोमेटो , कांदा, काकडी त्याचप्रमाणे लोणी, दही वगैरे छानच लागते.

गाजर हलवा ( Gajar Halwa )

साहित्य : 

           १/२ किलो लाल गाजर, २ वाट्या साखर, पाव वाटी साजुक तूप, १/२ कप दुधावरची साय किंवा २०० ग्राम खवा, बदामाचे उभे काप, काजूचे तुकडे, बेदाणे, वेलदोडयाची पूड.

कृती : 

          गाजराची साल काढून किसणीने गाजर खिसून घ्यावीत. कढईत तूप घालून त्यात किस घालून चांगला शिजेपर्यंत झाकण ठेवून वाफवून घ्यावा. मग त्यात साय किंवा आधीच भाजून घेतलेला खवा घालून पुन्हा परतावे. ( ४ - ५ पेढे कुस्करून घातले तरी चालतील ). किस जरा कोरडा झाल्यावर साखर घालून पुन्हा कोरडा होईपर्यंत मंद आंचेवर परतावा. मग खाली उतरवून वेलदोडयाची पूड व ड्रायफ्रूटस् घालून त्यानेच सजवून गाजर हलवा पेश करावा.

रताळ्याचा कीस ( Grated Sweet Potato )

साहित्य :

            अर्धा किलो रताळी, १/२ वाटी भाजलेल्या शेंगदाण्याचा कूट, ४-५  हिरव्या मिरच्याचे तुकडे, मीठ, साखर, फोडणीसाठी तूप, जिरे, कोथिंबीर , नारळाचा चव.

कृती :

         रताळी स्वच्छ धुवून पुसून घ्यावीत. त्याची सालं काढून किसून घ्यावीत. कढईत तूप जिर्याची फोडणी करावी, त्यात हिरव्या मिरच्या घालून किसलेला रताळ्याचा  किस घालून तो मंद आचेवर, झाकण ठेवून वाफवावा. त्याचा रंग बदलतो. किस पूर्ण शिजल्यावर त्यात दाण्याचा कूट, मीठ व चवीपुरती साखर घालून हलवावे. 

           वरून कोथिंबीर व नारळाचा चव पसरून गरम - गरम खायला छान लागतो. 

मुखशुद्धी ( mukhashuddhi )

साहित्य :

             चांगली कोवळी व ताजी ३० विड्याची ( खाऊची ) पाने, पाव वाटी मसाला सुपारी ( बिनसुपारीची ), २ चमचे गुलकंद,  ४ चमचे सुके खोबरे, पाव टीस्पून काथपूड, अर्धा चमचा वेलचीपूड, लवंगा ४-५, पाव वाटी बडीशोप, गुंजेचा पाला ( आवडत असल्यास ), २ चमचे साखर. 

कृती :   

           सर्व साहित्याचे प्रमाण आवडीप्रमाणे कमी - जास्त करता येते. विड्याची पाने स्वच्छ पुसून बारीक चिरून घ्यावीत. मग मिक्सरमध्ये प्रथम लवंगा, साखर, बडीशोप, सुके खोबरे घालून बारीक करून, त्यात इतर साहित्य व चिरलेली पाने घालून बारीक करावे. विड्याच्या पानात घालण्यासारखे इतरही काही जिन्नस यात घालू शकता.

          हे तयार तांबूल जेवणानंतर खावयास दिल्यास विडा खालल्याचा आनंद घेता येतो व सणावारी इतर धावपळीमुळे विडे तयार करण्याचा वेळही वाचतो. 

            

कडाकण्या ( Kadaknya )

साहित्य :

               बारीक रवा, बेसन, १/२ वाटी गूळ, १ ग्लास पाणी, तळण्यासाठी  तेल. 

कृती : 

           गूळामध्ये पाणी घलावे. गूळ पूर्णपणे विरघळवून घ्यावा. मग त्या गुळाच्या पाण्यात बसेल एवढे बेसन व रवा ( रव्याचे प्रमाण कमी, बेसनाच्या १/४ ) घालून घट्ट पीठ मळून घ्यावे. अर्धा तासानंतर त्याच्या जरा मोठ्या पातळ पुर्या लाटून कढईत मंद आचेवर तळून घ्याव्यात . या पुर्या कडक होतात. पण खुसखुशीत छान लागतात. 

           बहुतेक घरांमध्ये देवीच्या नवरात्रात अष्टमीदिवशी या कडाकण्यांचा नैवेद्य असतो. 

बाजरीची ऊसळ ( Bajarichi Usal )

साहित्य :

           दोन वाट्या मोड आलेली बाजरी, एक मोठा कांदा, आलं लसूण पेस्ट, जिरेपूड, धणेपूड, किसलेले सुके खोबरे, तिखट, मीठ, गरम मसाला, फोडणीसाठी तेल, मोहरी, हळद, हिंग, कढीपत्ता, कोथिंबीर, गूळ. 

कृती : 

         सकाळी बाजरी पाण्यात भिजवून ठेवावी. रात्री त्यातील पाणी काढून फडक्यात घट्ट बांधून ठेवावी किंवा स्प्राऊट मेकरमध्ये ठेवावी. दूसरे दिवशी छान मोड आलेले दिसतील. बाजरी कुकरमध्ये शिजवून घ्यावी. कढईत तेल घालून मोहरी, हिंग, हळद घालून फोडणी करावी. त्यात कढीपत्ता, कांदा, आलं लसूण पेस्ट, जिरेपूड, धणेपूड, घालून शिजवलेली बाजरी घालावी. मग तिखट, मीठ, गरम मसाला, खोबरे घालून हलवावे. चवीपुरता गूळ घालावा. वरून कोथिंबीर घालावी. आवडत असल्यास बाजरी शिजवतानाच त्यात थोडे शेंगदाणे घालावेत. उकडलेले शेंगदाणे चवीला छान लागतात. कांद्याबरोबर एखादा टोमेटो पण चांगला लागतो. 

कवठाची चटणी ( Kawathachi Chutney )

साहित्य : 

            २ पिकलेली कवठं, तिखट, मीठ, जिरेपूड, गूळ. फोडणीसाठी तेल, मोहरी, हिंग.

कृती : 

          कवठं फोडून त्यातील गर काढून घ्यावा. त्यातील शीरा काढून टाकाव्यात. त्यात तिखट, मीठ, जिरेपूड व गराच्या निम्मा गूळ घालून ( कवठं आंबट असल्यास जास्त गूळ घालावा ) चांगले कालवावे. मग मिक्सरवर जरा जाडसरच करावे. वरून तेलाची, हिंग व मोहरी घालून फोडणी द्यावी.